 |
Gezondheid,
een kapitaal goed?
Het was een groot succes, het aanbieden van de brochure “Gezondheid,
een kapitaal goed” aan de Directeur Generaal Volksgezondheid
van het Ministerie van VWS, Hans de Goeij, in kasteel Montfoort
op 28 october 2003.
 Het
eerste exemplaar van het boekje werd aangeboden door de voorzitter
de Stichting Public Health Forum mr. dr. Tobias Witteveen. Aanwezig
waren naast vertegenwoordigers van het ministerie, mensen uit
het public health veld, politici en natuurlijk de schrijvers
zelf en het curatorium van Public Health Forum. Gekozen was
voor een formule van een “diner pensant”, dat wil
zeggen van gedachten wisselen over de thematiek van het boekje
terwijl tussendoor een smakelijke maaltijd werd opgediend. Een
aantal van de schrijvers hield een inleiding waarna de discussie
losbarstte.
Gezondheid als kapitaal goed, wat betekent dat eigenlijk? Met
de titel van het boekje is al veel gezegd. Als een volk gezond
is dan is dat een groot goed in de filosofische betekenis. Het
is een goede zaak. Maar ook heeft het woord “goed”
een economische betekenis. De term “goed” (met als
meervoud “goederen”) kan ook een economische betekenis
hebben, gezondheid en alles wat we daarvoor doen en laten, kan
ook met een economische bril worden bekeken. De titel drukt
uit dat beide van belang zijn, gezondheid is belangrijk, het
is een groot goed, maar je kunt en moet er zelfs ook met een
economische bril naar kijken. En met name die economische invalshoek
komt met een groot aantal economen in het boekje aan het woord
natuurlijk uitgebreid aan bod. Niet voor niets heeft de publicatie
als subtitel “op weg naar een economie van de public health”.
Het boekje is te bestellen bij Public Health Forum voor 10 euro.
(info@phforum.nl) Lees
verder in het
artikel dat de redacteuren Wim Groot, Werner Brouwer en
Henny van Lienden schreven naar aanleiding van het boekje.
|
|
Over
de inhoud
Wim Groot: “De discussie die we in het boek willen aanzwengelen
is deze. Er wordt veel gepraat over gezondheidszorg en over hoeveel
er wel niet naar toe gaat. En of dat veel of weinig is. Dat zijn
op zichzelf wel belangrijke vragen, maar minstens zo belangrijk
is de vraag wat al dat geld uitgegeven aan gezondheidszorg nu
eigenlijk oplevert. We moeten niet vergeten dat gezondheidszorg
en het geld dat we daaraan uitgeven een middel is om te komen
tot het doel van meer gezondheid in Nederland. Als we het alleen
maar over gezondheidszorg hebben en niet meer over gezondheid,
dan wordt gezondheidszorg als middel een doel op zichzelf en dat
kan nooit de bedoeling zijn. Gezondheid moet – veel nadrukkelijker
dan nu het geval is – doelstelling van het overheidsbeleid worden.
Dat betekent dat je veel breder moet kijken, dat je ook moet kijken
naar andere zaken die gezondheid beïnvloeden en dat zijn dingen
die heel vaak buiten de gezondheidszorg liggen. Zo staat het inmiddels
wel vast dat meer onderwijs over het algemeen leidt tot veel gezonder
gedrag. Dus het verhogen van het onderwijspeil in een land kan
dus ook heel goed passen in beleid dat een volksgezondheidsdoelstellingen
wil bevorderen. Het vereist al met al een heel andere kijk op
gezondheidszorg dan de kijk die we er nu op na houden. Preventie
is nu een ondergeschoven kindje in vergelijking met de care en
de cure, als je gezondheid als doelstelling neemt, dan ga je andere
afwegingen maken.”
Werner Brouwer: “Ja, en om dergelijke afwegingen te kunnen maken
moeten we veel meer weten over de kosten en effecten van preventieve
maatregelen. Zeker voor gezondheidsbevorderende en voorlichtingsprogramma’s
is de kennis over kosteneffectiviteit nog minimaal. Gegeven de
gezondheidsverliezen door ongezond gedrag en bijvoorbeeld overgewicht
is juist vroegtijdig ingrijpen wenselijk als dat doelmatig kan.
We moeten eigenlijk goed kunnen afwegen waar in de ziekteketen
je het meest doelmatig gezondheid kunt winnen: preventief zodat
er geen ziekte optreedt of curatief als de ziekte zich openbaart.
Dat kunnen we nog lang niet. Het strategisch akkoord van de Regering
Balkenende II stelt: “dat door het vergroten van de doelmatigheid
... met het huidige budget meer zorg kan worden gefinancierd”.
Het probleem is nu juist dat aan doelmatigheidsbevordering maar
heel weinig werkelijke prioriteit wordt gegeven. Er wordt wel
bezuinigd maar dat is iets heel anders. We moeten er veel scherper
naar gaan kijken dat wat er in de verzekeringspakketten zit ook
zinvol is in het licht van het bevorderen van gezondheid en dat
moeten we ook regelmatig toetsen. Er moeten bijvoorbeeld ook praktijkrichtlijnen
komen voor de inzet van zorgtechnologieën. Dat zijn allemaal dingen
die nu nog veel te weinig gebeuren. We hebben in het boekje geprobeerd
deze problematiek in kort bestek weer te geven, en er worden allerlei
ideeën aangedragen over hoe het anders zou moeten. Zo wordt gepleit
voor een Nationaal Instituut voor Effectiviteit en Doelmatigheid
in de Zorg, de Gezondheidsraad is daar onder andere voor. Dat
is een heel belangrijk idee dat in andere landen al is en wordt
uitgevoerd. Als je eens slagvaardig instituut in het leven roept
dan kunnen er veel en goede stappen gezet worden in de richting
van meer doelmatigheid. In het boekje oppert Rene van Duuren in
zijn artikel verder het idee om ook verzekeraars nadrukkelijker
te betrekken bij het bevorderen van preventie en dus van gezondheid
via een Preventie Effect Rapportage. Zo zijn er meer vernieuwende
ideeën die de zorg verbeteren en de gezondheid kunnen bevorderen.”
Het boekje doet naast een bespreking van de bovengenoemde onderwerpen
verslag van de stand van zaken op het gebied van kosteneffectiviteitonderzoek
naar verslavingszorg, de stand van zaken op het gebied van farmaco-economie,
de rol van de patiënten/verzekerden komt aan de orde en de gewenste
financiering van instellingen als gezondheid centraal komt te
staan. Het is een vlot geschreven publicatie, maar de auteurs
verloochenen hun wetenschappelijke achtergrond niet. Wie beroepsmatig
te maken heeft met economische aspecten van gezondheid vindt in
dit boekje een goede inleiding in de problematiek in meest brede
zin. Meer
artikelen vindt u in het archief » |
|
Lees
ook het achtergronddocument 
Gezondheid
een kapitaal goed - Een pleidooi voor meer gezondheid in plaats
van gezondheidszorg" |
|
